หลักสำคัญๆ เกี่ยวกับโครงการตามพระราชดำริมีอะไรบ้าง
วัตถุประสงค์และแนวทางของศูนย์ศึกษาการพัฒนาคืออะไร
ศูนย์ศึกษาการพัฒนาในปี ๒๕๔๐ มีอยู่กี่ศูนย์
ประโยชน์ของโครงการด้านพัฒนาแหล่งน้ำคืออะไร

หลักสำคัญๆ เกี่ยวกับโครงการตามพระราชดำริมีอะไรบ้าง
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณา พระราชทานแนวพระราชดำริ และหลักการสำคัญๆ เกี่ยวกับ การปฏิบัติงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ดังนี้ :
ก. การแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ในเรื่องของการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ซึ่งราษฎรจะประสบอยู่เสมอนั้น มีพระราชดำรัสว่า มีความจำเป็น "...ถ้าปวดหัวก็คิดอะไรไม่ออก...เป็นอย่างนั้นต้องแก้ไขการปวดหัวนี้ก่อน แต่ปวดหัวใช้ยาแก้ปวด...หรือยาอะไรก็ตามแก้ปวดหัว มันไม่ได้แก้อาการจริง แต่ต้องแก้ปวดหัวก่อนเพื่อที่จะให้อยู่ในสภาพที่จะคิดได้แล้ว..."
ข. การพัฒนาต้องเป็นไปตามขั้นตอน ตามลำดับความจำเป็นและประหยัด ทรงมุ่งเน้นการสร้างความเข้ม แข็งให้แก่ชุมชนให้พึ่งตนเองได้ ตามความเหมาะสมกับสถานภาพและสิ่งแวดล้อม เมื่อชุมชนเข้มแข็งแล้ว ก็จะออกมาสู่สังคมภาย นอกได้อยู่อย่างสะดวก ในเรื่องนี้มีพระราชดำรัสว่า "...การพัฒนาประเทศจำเป็น ต้องทำตามลำดับขั้น ต้องสร้างพื้นฐาน คือ ความพอมีพอกิน พอใช้ของประชาชนส่วนใหญ่เป็นเบื้องต้น ก่อน โดยใช้วิธีการและอุปกรณ์ที่ประหยัด แต่ถูกต้องตามหลักวิชาการ"
ค. การพึ่งตนเอง ลำดับต่อไปของการพัฒนาคือ ให้ประชาชนสามารถพึ่งตนเองได้และอยู่ในสังคมได้ ตามอัตภาพ พระราชดำรัสตอนหนึ่งเกี่ยวกับเรื่องนี้คือ "...ในการช่วยเหลือแต่ละครั้งแต่ละกรณี จำเป็นที่เราจะต้องพิจารณาถึงความต้องการและความจำเป็นก่อน และต้องทำความเข้าใจกับผู้ที่จะช่วยให้เข้าใจด้วยว่า เขาอยู่ในฐานะอย่างไร สมควรที่จะได้รับความช่วยเหลืออย่างไร เพียงใด อีกประการ หนึ่งในการช่วยเหลือนั้นควรยึดหลักสำคัญว่า เราจะช่วยเขาเพื่อให้เขาสามารถช่วยตนเองได้ต่อไป..."
ง. การส่งเสริมความรู้และเทคนิควิชาสมัยใหม่ที่เหมาะสม พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเห็นว่า ชาวชนบทที่ขาดแคลนควรได้รับการส่งเสริมสนับสนุนให้มีความรู้ในสาขาวิชาที่สามารถนำไปประกอบอาชีพได้ และควรจะต้องรู้เทคโนโลยีสมัยใหม่ที่อาจนำไปใช้เพื่อเพิ่มพูนผลิตผล เพื่อให้ชาวชนบทได้เห็นตัว อย่างและเกิดความเชื่อมั่นในวิธีการพัฒนาที่ถูกต้องและเหมาะสม
จ. การอนุรักษ์และพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติ เนื่องจากในการพัฒนาประเทศที่ผ่านมาเน้นการพัฒนา เศรษฐกิจเป็นสำคัญ ใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติอย่างฟุ่มเฟือย โดยไม่อนุรักษ์ ปล่อยให้เกิด ความเสื่อมโทรม พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงทรงเห็นว่า จำเป็น ต้องฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติให้ มีผลโดยตรงต่อการพัฒนาการเกษตร และการพัฒนาประเทศในระยะยาว จึงมีพระราชดำริให้มีโครงการต่างๆ เพื่ออนุรักษ์พื้นที่ต้นน้ำลำธาร
ฉ. การส่งเสริมและปรับปรุงคุณภาพของสิ่งแวดล้อม ผลจากการพัฒนาโครงสร้างทางเศรษฐกิจที่เปลี่ยน จากภาคเกษตรกรรมไปสู่ภาคอุตสาหกรรมในช่วงแรกของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ ๖ พ.ศ. ๒๕๓๐-๒๕๓๔ คือการเปลี่ยนสังคมชนบทไปสู่สังคมเมืองมากขึ้น ขณะเดียวกันก็เกิดความเสื่อมโทรมในสภาพ แวดล้อม เกิดมลพิษในอากาศและในน้ำ ทั้งแหล่งน้ำใต้ดินและบนดิน เป็นผลเสียต่อสุขภาพและชีวิต พระ บาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงมีพระราชดำริที่จะแก้ไขปัญหา อันเกิดแก่สภาพแวดล้อม จึงทรงศึกษาวิธี การแก้ไขอย่างประหยัดและถูกวิธี สามารถใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ให้เป็นประโยชน์
 

วัตถุประสงค์และแนวทางของศูนย์ศึกษาการพัฒนาคืออะไร
วัตถุประสงค์และแนวทางของศูนย์ศึกษาการพัฒนาที่สำคัญมีอยู่ ๕ ประการ คือ :-
๑. ทำการศึกษาค้นคว้า ทดลอง วิจัย เพื่อหาแนวทาง และวิธีการที่เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมในแต่ ละสภาพ เป็นต้นแบบ และ "ตัวอย่างของความสำเร็จ" ที่ท้องถิ่นอื่นที่มีสภาพแวดล้อมใกล้ เคียงกันใช้เป็นแหล่งศึกษา เพื่อพัฒนาท้องถิ่นของตนต่อไป
๒. ให้เป็นแหล่งผสมผสานวิชาการ และการปฏิบัติ เป็นทั้งแหล่งความรู้ของราษฎรที่มีอยู่เดิม แหล่งศึกษาค้นคว้าทดลองของนักวิชาการ และเป็นแหล่งปฏิบัติของเจ้าหน้าที่ทางราชการที่เกี่ยวข้อง ทั้งสามกลุ่มนี้จึงสามารถถ่ายทอดความรู้และแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างกันได้
๓. เป็นการพัฒนาแบบประสมประสาน ไม่ได้มุ่งพัฒนาเฉพาะด้านใดด้านหนึ่ง แต่จะพยายามพัฒนาในทุก ด้าน ใช้ความรู้ในหลายๆ สาขาวิชาผสมผสานให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่พื้นที่ นอกจากประสานความรู้แล้ว ยังประสมประสานการบริหารและการดำเนินงานที่เป็นระบบด้วย
๔. เป็นการประสานงานระหว่างส่วนราชการทุกระดับ ที่ดำเนินงานในศูนย์ศึกษาการพัฒนาให้เห็นอย่าง ชัดเจนว่า การประสานงานจะนำมาซึ่งประสิทธิภาพ และผลสำเร็จของงาน
๕. เป็นศูนย์บริการแบบเบ็ดเสร็จ มีการศึกษา ทดลอง และสาธิตทุกด้าน ทั้งในด้านการประกอบ อาชีพเกษตร ศิลปหัตถกรรม พัฒนาการด้านสังคม การศึกษา และสาธารณสุข ในลักษณะของ "พิพิธภัณฑ์ ธรรมชาติที่มีชีวิต"
       

ศูนย์ศึกษาการพัฒนาในปี ๒๕๔๐ มีอยู่กี่ศูนย์
ศูนย์ศึกษาการพัฒนาในปีพุทธศักราช ๒๕๔๐ มีอยู่ ๖ ศูนย์ ในภูมิภาคทั้ง ๔ ภาค
ภาคกลาง ได้แก่ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตั้งอยู่ที่ อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นศูนย์ปฏิบัติการศึกษาค้นคว้า ทดลอง และสาธิต เพื่อพัฒนา ที่ดินให้มีความสมบูรณ์และสามารถผลิตพืชผลหลายชนิดให้ได้ผลดี มีสาขาอยู่ที่ศูนย์ บริการพัฒนา บ้านสร้าง จังหวัดปราจีนบุรี และโครงการพัฒนาบริเวณเขาชะโงก จังหวัดนครนายก
ภาคกลางด้านตะวันตก ได้แก่ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตั้ง อยู่ที่อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี มุ่งเน้นเรื่องการฟื้นฟูสภาพป่าเสื่อมโทรม ให้ราษฎรมีส่วนร่วมใน การปลูกป่า ปรับปรุงและ อนุรักษ์สภาพป่าในเวลาเดียวกัน ให้สามารถทำมาหากินและได้รับผลประโยชน์ จากป่าด้วย มีศูนย์สาขาคือ โครงการศึกษาวิธีการฟื้นฟูดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้ม จังหวัดราชบุรี
ภาคกลางด้านตะวันออก ได้แก่ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบนอันเนื่องมาจากพระราช ดำริ อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี เป็นศูนย์สำหรับศึกษาค้นคว้า ปรับปรุงสภาพแวดล้อมด้านการ ประมงชายฝั่ง ให้ราษฎรที่อยู่บริเวณชายฝั่งสามารถเพิ่มผลิตผลของตนได้ในระยะยาว
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้แก่ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตั้งอยู่ที่อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร เน้นการปรับปรุงและพัฒนาป่าไม้ในสภาพแห้งแล้งของภาคอีสาน มีการพัฒนาระบบชลประทาน และปลูกพืชเศรษฐกิจที่เพิ่มรายได้
ภาคเหนือ ได้แก่ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตั้งอยู่ ที่อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ มุ่งศึกษาค้นคว้ารูปแบบที่เหมาะสมกับการพัฒนาพื้นที่ ต้นน้ำ ลำธาร บำรุงดินและน้ำให้เกษตรกรทำการเพาะปลูก เพื่อเลี้ยงตนเองได้ และไม่ทำลายสภาพแวดล้อมตาม ธรรมชาติ มีศูนย์สาขา ๔ สาขา คือ โครงการศูนย์บริการการพัฒนา ขยายพันธุ์ไม้ดอกไม้ผล บ้านไร่อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่, โครงการพัฒนาเบ็ดเสร็จ ลุ่มน้ำสาขา แม่น้ำปิดอันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอฮอด และอำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ อำเภอโฮ่ง จังหวัดลำพูน, โครงการพัฒนาพื้นที่ป่าขุนแม่กวง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอดอย สะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่, โครงการพัฒนาดอยตุงอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดเชียงราย
ภาคใต้ ได้แก่ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตั้งอยู่ที่อำเภอ เมือง จังหวัดนราธิวาส มุ่งศึกษาพัฒนาที่ดินพรุ ซึ่งสูญเปล่าประมาณ ๔๐๐,๐๐๐ ไร่ ให้เป็นที่ทำ การเกษตรให้ได้ผลมากที่สุด มีศูนย์สาขา ๓ แห่ง คือ โครงการสวนยางเขาตันหยง อำเภอเมือง จังหวัด นราธิวาส โครงการพัฒนาหมู่บ้านปีแนมูดอ กิ่งอำเภอเจาะไอร้อง จังหวัดนราธิวาส โครงการหมู่ บ้านปศุสัตว์เกษตรรูโนะ อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส
 

ประโยชน์ของโครงการด้านพัฒนาแหล่งน้ำคืออะไร

ประโยชน์ที่ได้รับจากโครงการเหล่านี้ มีทั้งในระยะสั้นและระยะยาว ซึ่งพอจะสรุปได้ดังนี้
ก) ช่วยให้พื้นที่เพาะปลูกมีน้ำอุดมสมบูรณ์ เพาะปลูกได้ตลอดปี ราษฎรมีผลิตผลและรายได้ เพิ่มขึ้น
ข) พื้นที่ซึ่งเคยมีน้ำท่วมขัง ไม่สามารถทำ การเพาะปลูกได้ เช่น ป่าพรุทางภาคใต้ น้ำก็ แห้ง ลงสามารถทำการเพาะปลูกได้ ราษฎรไม่ต้อง บุกรุกทำลายป่าอื่นๆ เพื่อหาพื้นที่ทำกิน
ค) มีอ่างเก็บน้ำขนาดต่างๆ ไว้ใช้ในยามแล้ง และอ่างเก็บน้ำยังเป็นที่เพาะพันธุ์ปลาได้ด้วย
ง) โครงการพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อผลิตไฟฟ้า ทำให้ราษฎรมีไฟฟ้าใช้
จ) บรรเทาอุทกภัยในพื้นที่ซึ่งมีอุทกภัยบ่อยครั้ง
ฉ) รักษาต้นน้ำลำธาร ทำให้พื้นดินชุ่มชื้น มีป่าไม้สองฝั่งลำธาร ป้องกันไฟป่าและป้องกัน น้ำท่วมฉับพลัน


อ่านเพิ่มเติม | หน้าแรก
Copyright © 1997 Thai Junior Encyclopedia Project Webmaster. All rights reserved.
Reproduction of the information contain in this web site without permission is prohibited.